ตรวจสุขภาพสมัครงาน จำเป็นไหม? มีรายการตรวจอะไรบ้าง? ที่ต้องรู้!

ตรวจสุขภาพสมัครงาน เป็นขั้นตอนสำคัญที่หลายองค์กรใช้เพื่อประเมินความพร้อมด้านร่างกายและสุขภาพของผู้สมัครก่อนเริ่มงาน ทั้งเพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ปฏิบัติงาน เพื่อนร่วมงาน และสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านกฎหมายหรือมาตรฐานของแต่ละตำแหน่ง

บทความนี้จะช่วยอธิบายทุกประเด็นสำคัญว่าทำไมต้องตรวจสุขภาพสมัครงาน หากไม่ต้องการตรวจสามารถปฏิเสธได้หรือไม่ ต้องตรวจอะไรบ้าง และควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนเข้ารับการตรวจ

ตรวจสุขภาพสมัครงาน จำเป็นไหม

• กฎหมายไทยไม่ได้บังคับ ให้ทุกคนต้องตรวจสุขภาพก่อนเริ่มงาน
• แต่ บริษัทมีสิทธิ์กำหนด ให้ผู้สมัครตรวจสุขภาพเป็นเงื่อนไขก่อนรับเข้าทำงาน

ทำไมบริษัทต้องให้ตรวจสุขภาพก่อนสมัคร

ตรวจสุขภาพก่อนสมัครงาน ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อ “ตัดสิทธิ์ผู้สมัคร” แต่เพื่อความปลอดภัยและความเหมาะสมในการทำงานของทั้งพนักงานและองค์กร ดังนี้

1. เพื่อให้มั่นใจว่าผู้สมัคร มีสุขภาพเหมาะสมกับลักษณะงาน
2. ลดความเสี่ยง อุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน
3. ป้องกัน โรคติดต่อ ที่อาจกระทบเพื่อนร่วมงานหรือผู้รับบริการ
4. ใช้เป็นข้อมูลประกอบการจัดงานให้เหมาะสมกับสุขภาพของพนักงาน
5. ลดปัญหาการลาป่วยบ่อยในช่วงเริ่มงาน
6. เป็นไปตาม ข้อกำหนดด้านความปลอดภัย ของบางอาชีพหรือบางอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงสูง เช่น งานบนแท่นขุดเจาะน้ำมัน หรืองานบนเรือ ซึ่งอยู่ห่างจากชายฝั่งและการเข้าถึงสถานพยาบาลทำได้ยาก
7. ช่วยให้บริษัทวางแผนด้านประกันและสวัสดิการได้เหมาะสม

การตรวจสุขภาพสมัครงานช่วยคัดกรองความเสี่ยงด้านสุขภาพ ป้องกันภาวะฉุกเฉินและการแพร่กระจายโรคในที่ทำงาน เพื่อความปลอดภัยของพนักงานและเพื่อนร่วมงานในองค์กร

การตรวจสุขภาพสมัครงานต้องตรวจอะไรบ้าง

การตรวจสุขภาพก่อนเข้าทำงานที่คลินิกตรวจสุขภาพสมัครงานหรือโรงพยาบาล ส่วนใหญ่จะมีรายการตรวจดังนี้

1. ตรวจสุขภาพโดยแพทย์ (Physical Examination) 

• แพทย์จะทำการซักประวัติเพื่อคัดกรองข้อมูลเบื้องต้น อาทิ ตรวจวัดความดันโลหิต, ตรวจชีพจร, ตรวจภาวะโรคอ้วน, ตรวจโรคหัวใจ เป็นต้น

2. ใบรับรองแพทย์ 5 โรค (Medical Certificate)

• ในบางบริษัทจะมีการระบุจำเป็นต้องใช้ ใบรับรองแพทย์ 5 โรค จากคลินิกตรวจสุขภาพสมัครงานหรือโรงพยาบาลที่น่าเชื่อถือ ซึ่ง 5 โรคที่ส่งผลต่อการทำงาน ที่มีการแสดงอาการอย่างชัดเจนจนกลายเป็นอุปสรรคในการทำงาน เพื่อลดความเสี่ยงและปัญหาต่างๆ ที่จะตามมา

3. ตรวจวัดสายตา (Color blind test)

• การตรวจวัดสายตาแบบอ่านชาร์ตสี คือการตรวจคัดกรองความสามารถในการแยกแยะสีของดวงตา โดยนิยมใช้ แผ่นทดสอบสี (Color Vision Chart หรือ Ishihara Test) ซึ่งประกอบด้วยจุดสีหลายสีเรียงเป็นตัวเลขหรือรูปทรง เป็นการตรวจที่ขั้นตอนง่ายๆ รวดเร็ว ไม่เจ็บ ใช้เวลาไม่นาน

4. ตรวจหาหมู่เลือดและความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (complete blood count, CBC) 

• เป็นการตรวจเลือดโดยใช้ห้องปฏิบัติการ (LAB) เพื่อตรวจดูความสมบูรณ์โดยรวมของร่างกาย โดยดูจาก ความเข้มข้นของเลือด ตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอล วัดระดับน้ำตาลในเลือด ตรวจหาความผิดปกติของเม็ดเลือด ค่าฮอร์โมนต่างๆ คัดกรองภาวะโลหิตจาง ค่าไต หรือความผิดปกติอื่นๆ

5. ตรวจปัสสาวะและตรวจสารเสพติด (Urine Met, Amphetamine) 

• ตรวจปัสสาวะจะตรวจหาแนวโน้มของโรคไต โรคเบาหวาน หรือการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
• ตรวจหาสารเสพติดจะตรวจหาสารบ่งชี้ในร่างกาย เช่น สารแอมเฟตามีน (Amphetamine) และสารเมทแอมเฟตามีน (Methamphetamine) เป็นต้น

การตรวจหาสารเสพติด เพื่อสมัครงาน มักทำควบคู่กับการตรวจปัสสาวะ เพราะเราสามารถใช้ปัสสาวะในการตรวจหาสารเสพติดได้เลย

6. เอกซเรย์ปอด (Chest X-Ray) 

• เป็นการตรวจเอกซเรย์เพื่อดูช่วงทรวงอก ปอดและหัวใจ ตรวจหาอาการติดเชื้อและความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นในช่องปอดหรือหัวใจ ดูระบบหลอดเลือดหัวใจ

7. ตรวจการตั้งครรภ์ (Pregnancy Test)

• หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมต้องตรวจการตั้งครรภ์ก่อนสมัครงานหรือก่อนเข้าทำงาน นั่นเป็นเพราะบางงานที่มีลักษณะหรือความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดการแท้ง รวมถึงอาการแพ้ท้องในแต่ละคนที่แตกต่างกัน ซึ่งควรให้บริษัทและเพื่อนร่วมงานรับทราบเพื่อที่จะได้ระมัดระวังให้มากขึ้น

8. ตรวจไวรัสตับอักเสบบี (HBsAg, Anti-HBs)

• เป็นการตรวจเลือดเพื่อคัดกรองว่าร่างกาย เคยติดเชื้อ กำลังติดเชื้อ หรือมีภูมิคุ้มกันต่อไวรัสตับอักเสบบีหรือไม่ ซึ่งเป็นไวรัสที่ติดต่อผ่านเลือด สารคัดหลั่ง และจากแม่สู่ลูก เพื่อคัดกรองโรคติดต่อที่อาจแพร่สู่ผู้อื่น ประเมินความเสี่ยงต่อโรคตับอักเสบ ตับแข็ง และมะเร็งตับ และใช้ประกอบการ ตรวจสุขภาพสมัครงาน โดยเฉพาะงานด้านสาธารณสุข อาหาร โรงงาน หรือดูแลผู้อื่น

9. ตรวจหาเชื้อเอดส์ หรือ HIV 

• เอดส์ หรือ HIV ไม่ใช่โรคติดต่อร้ายแรงที่ติดต่อได้ง่ายเพราะการแพร่เชื้อจะต้องผ่านทางเลือดและสารคัดหลั่งเท่านั้น แต่การที่บริษัทบังคับให้ยื่นเอกสารหรือขอดูผลการตรวจนั้น เป็นการละเมิดสิทธิ์ส่วนบุคคลของผู้สมัครมากเกินไป

หากผู้สมัครงานคิดว่าไม่เหมาะสมหรือมีความจำเป็นมากพอที่จะต้องยื่นผลการตรวจหาเชื้อเอดส์ หรือ HIV ก็สามารถปฏิเสธได้ เพราะถ้าหากว่าบริษัทไม่สามารถรับผู้ที่ติดเชื้อ HIV เข้าทำงานได้ก็จะมีการแจ้งอย่าชัดเจนอย่างแน่นอน

โรคที่บริษัทมักไม่รับเข้าทำงาน

1. โรคติดต่อรุนแรง / เสี่ยงแพร่เชื้อ มักพบในงานที่ต้องใกล้ชิดคนอื่น อาหาร เด็ก ผู้ป่วย เช่น วัณโรคปอดระยะติดต่อ, โรคติดเชื้อทางเดินหายใจรุนแรง
2. โรคที่เสี่ยงหมดสติหรือเกิดอุบัติเหตุ โดยเฉพาะงานใช้เครื่องจักร ขับรถ งานที่สูง เช่น ลมชักที่ควบคุมอาการไม่ได้ , โรคหัวใจรุนแรงที่มีอาการหน้ามืด เป็นลมบ่อย ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง
3. โรคทางจิตเวชที่ยังควบคุมอาการไม่ได้ โรคจิตเภทที่ยังมีอาการ ,ไบโพลาร์ระยะกำเริบ ,ภาวะรุนแรง ควบคุมพฤติกรรมไม่ได้
4. การใช้สารเสพติด ได้แก่ ตรวจพบสารเสพติดในปัสสาวะ ,การดื่มแอลกอฮอล์หนักจนกระทบงาน

5. โรคที่ไม่เหมาะกับ “ลักษณะงานนั้นๆ” ไม่ใช่โรคผิด แต่ ไม่เหมาะกับงานเฉพาะ เช่น โรคกระดูก/ข้อรุนแรงมีผลกับงานใช้แรง ยกของ , สายตาผิดปกติรุนแรงในงานขับรถ งานแยกสี ,โรคปอดรุนแรงมีผลกับงานในที่อับอากาศ

เตรียมตัวก่อนตรวจร่างกายสมัครงาน

คำถามเกี่ยวกับตรวจสุขภาพสมัครงาน (Q&A)

สนใจตรวจสุขภาพสมัครงาน ทักแชทได้เลยค่ะ

บทความที่น่าสนใจ

• ตรวจสุขภาพก่อนเริ่มงาน ที่อินทัชเมดิแคร์คลินิกตรวจสุขภาพ ใกล้ฉัน
• การเตรียมตัวเข้ารับบริการตรวจสุขภาพก่อนเข้าทำงาน
• สิ่งที่ควรปฏิบัติหลังรับการตรวจสุขภาพก่อนเข้าทำงาน

พ.ญ.อรอุมา เพียรผล
แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป

แก้ไขล่าสุด : 26/12/2025 (ปรับปรุงหน้าเว็บไซต์แล้ว)

อนุญาตให้ใช้งานภาพโดยไม่ต้องขออนุญาต เฉพาะในเชิงให้ความรู้ หรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น โดยต้องให้เครดิตหรือแสดงแหล่งที่มาของ intouchmedicare.com