หลังจากคลอดลูก โดยเฉพาะคุณแม่มือใหม่ หลายคนอาจเผชิญกับภาวะที่ไม่คาดคิดอย่าง “ปัสสาวะเล็ด” โดยเฉพาะเวลาไอ จาม หัวเราะ หรือยกของหนัก อาการเหล่านี้สร้างความกังวลและส่งผลต่อคุณภาพชีวิตประจำวันไม่น้อย คำถามที่พบบ่อยคือ อาการปัสสาวะเล็ดหลังคลอดเป็นเรื่องปกติหรือไม่ และมีวิธีฟื้นฟูอย่างไรให้กลับมาแข็งแรงเหมือนเดิมโดยไม่ต้องทนกับความอับอาย

บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และแนวทางการฟื้นฟูภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดอย่างละเอียด พร้อมทั้งเผยเคล็ดลับที่อาจไม่มีใครเคยบอก เพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง

ภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอด เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อคุณแม่หลายคน แต่ไม่ใช่เรื่องที่จะต้องเก็บไว้เพียงลำพัง การทำความเข้าใจและหาวิธีจัดการอย่างถูกต้องจะช่วยให้คุณแม่กลับมามีความสุขกับชีวิตได้อีกครั้ง การเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่เข้าใจได้ และการดูแลตัวเองอย่างถูกวิธีคือหัวใจสำคัญในการฟื้นฟู

การค้นหาสาเหตุที่แท้จริงและเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับตนเอง จึงเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ เพื่อให้สามารถรับมือกับอาการได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดความกังวลที่เกิดขึ้น

ปัสสาวะเล็ดหลังคลอด: เรื่องปกติที่คุณผู้หญิงมักพบเจอหรือไม่?

หลายคนอาจคิดว่าอาการปัสสาวะเล็ดหลังคลอดเป็นเรื่องปกติที่ผู้หญิงทุกคนต้องเจอ แต่ในทางการแพทย์แล้ว แม้จะพบบ่อย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องปกติที่ไม่ต้องรักษาหรือปล่อยไว้ แม้ว่าร่างกายของคุณแม่จะผ่านการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่และอาจมีการอ่อนแอของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน แต่ภาวะปัสสาวะเล็ดเป็นสัญญาณว่ากล้ามเนื้อดังกล่าวทำงานได้ไม่เต็มที่และสามารถฟื้นฟูให้กลับมาดีขึ้นได้

การคลอดบุตร ไม่ว่าจะเป็นการคลอดธรรมชาติหรือการผ่าคลอด ล้วนส่งผลต่อความแข็งแรงของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ซึ่งเป็นกลุ่มกล้ามเนื้อที่รองรับอวัยวะภายในช่องท้องและเชิงกราน รวมถึงกระเพาะปัสสาวะ มดลูก และลำไส้ เมื่อกล้ามเนื้อเหล่านี้หย่อนคล้อยหรืออ่อนแรงลง การควบคุมการปัสสาวะจึงทำได้ยากขึ้น

สาเหตุหลักของภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดเกิดจากอะไร?

ภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในระหว่างตั้งครรภ์และการคลอด:

การยืดขยายของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน: ในระหว่างการตั้งครรภ์ น้ำหนักของทารกและมดลูกที่ขยายตัวจะถ่วงลงบนกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ทำให้กล้ามเนื้อยืดขยายและอ่อนแอลง
การคลอดธรรมชาติ: โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคลอดที่มีระยะเวลานาน การเบ่งคลอดที่หนักหน่วง หรือการใช้เครื่องมือช่วยคลอด เช่น คีมช่วยคลอด อาจทำให้กล้ามเนื้อและเส้นประสาทบริเวณอุ้งเชิงกรานได้รับบาดเจ็บ
การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน: ฮอร์โมนในระหว่างตั้งครรภ์และหลังคลอดอาจส่งผลต่อความยืดหยุ่นของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ทำให้กล้ามเนื้อต่างๆ ยืดหยุ่นมากขึ้น ซึ่งอาจรวมถึงกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น: การมีน้ำหนักเกินในระหว่างตั้งครรภ์อาจเพิ่มแรงกดดันต่อกระเพาะปัสสาวะและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
ปัจจัยอื่นๆ: เช่น การมีบุตรหลายคน การเคยผ่าตัดบริเวณเชิงกราน หรือโรคประจำตัวบางชนิดก็อาจเป็นปัจจัยร่วมได้

สัญญาณและอาการของภาวะปัสสาวะเล็ดที่ควรสังเกต

คุณแม่ที่มีภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดมักจะสังเกตเห็นอาการต่างๆ ดังนี้:

ปัสสาวะเล็ดออกมาโดยไม่ตั้งใจเมื่อไอ จาม หัวเราะ วิ่ง ออกกำลังกาย หรือยกของหนัก (Stress Incontinence)
รู้สึกปวดปัสสาวะอย่างกะทันหันและรุนแรง จนกลั้นไว้ไม่ทันก่อนจะไปถึงห้องน้ำ (Urge Incontinence)
บางรายอาจมีอาการปัสสาวะเล็ดเล็กน้อยตลอดเวลา หรือหลังจากปัสสาวะเสร็จแล้ว
รู้สึกว่ากล้ามเนื้อช่องคลอดไม่กระชับเหมือนเดิม

💡 รู้หรือไม่? มากกว่า 1 ใน 3 ของคุณแม่หลังคลอดมีภาวะปัสสาวะเล็ด แต่มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่กล้าปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ ทำให้หลายคนต้องทนกับปัญหานี้อย่างเงียบๆ!

ความสำคัญของการปรึกษาแพทย์และเมื่อไหร่ที่ควรไปพบ?

จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นได้ว่าภาวะปัสสาวะเล็ดเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย แต่ไม่ควรถูกมองข้าม การปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยให้ได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและนำไปสู่แนวทางการรักษาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ไม่ต้องทนทรมานกับอาการที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต

คุณแม่ควรไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการปัสสาวะเล็ดที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก, มีอาการปวดปัสสาวะรุนแรงหรือไม่สามารถกลั้นปัสสาวะได้เลย, หรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ปัสสาวะแสบขัด มีไข้ ซึ่งอาจบ่งชี้ถึงการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

อินโฟกราฟิกสาเหตุและวิธีแก้ปัสสาวะเล็ดหลังคลอด

เข้ารับบริการที่ Intouch Medicare คลินิกเวชกรรม

วิธีฟื้นฟูและบริหารอุ้งเชิงกรานด้วยตนเองหลังคลอด (Kegel Exercises)

การบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน หรือที่เรียกว่า “การทำเคเกล” (Kegel Exercises) เป็นวิธีพื้นฐานและมีประสิทธิภาพสูงในการเสริมสร้างกล้ามเนื้อที่อ่อนแอ ซึ่งช่วยลดและป้องกันภาวะปัสสาวะเล็ดได้

ขั้นตอนการทำ Kegel ที่ถูกต้อง:

ระบุกำแหน่งกล้ามเนื้อ: ลองหยุดการปัสสาวะกลางคัน หรือลองจินตนาการว่ากำลังพยายามกลั้นลม โดยการขมิบกล้ามเนื้อรอบช่องคลอด ทวารหนัก และท่อปัสสาวะ กล้ามเนื้อที่คุณรู้สึกตึงนั่นแหละคือกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
ทำอย่างถูกวิธี: บีบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานค้างไว้ 3-5 วินาที จากนั้นคลายออก 3-5 วินาที และทำซ้ำ 10-15 ครั้งต่อชุด
ความสม่ำเสมอ: ควรทำอย่างน้อย 3 ชุดต่อวัน โดยสามารถทำได้ทุกที่ทุกเวลา ไม่ว่าจะเป็นขณะนั่ง ยืน หรือนอน

สิ่งสำคัญคือต้องหายใจปกติและไม่เกร็งกล้ามเนื้อส่วนอื่น เช่น ท้อง ต้นขา หรือก้น การทำ Kegel อย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานแข็งแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และลดอาการปัสสาวะเล็ดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เต็มสิบไม่หัก อยากจะให้สักล้านคะแนน คือเราเป็นUTIระดับไข้ หนาวสั่น ปวดเอว ไปรพ.รัฐผลไม่ได้ยาไม่ได้อะไรเลย มาจบที่คลินิกนี้ หมอวินิจฉัยถูกต้องครบถ้วนทุกอย่าง อธิบายให้เห็นภาพ รับฟังอย่างตั้งใจและไม่มีอคติ จ่ายยาได้อย่างถูกต้องตามโรคที่เป็น✅ วินิจฉัยถูกต้อง เราบอกเลยนะเราไปรพ.รัฐเราอ่ะเปิดไอแพดละไฮท์ไลท์อาการไว้ ละเขาก็ดู คือเขาอ่านทั้งหมดอ่ะ ยังตรวจได้ไม่ดีเลย อันนี้เราไม่ต้องพูดเยอะ ก็ตรวจได้ถูกต้องดีมาก(วันนั้นเรารีบเลยไม่ได้เตรียมตัว) หมอใจดีละพูดดีมาก พูดจาถูกต้องทุกอย่าง รู้เลยว่ามีความรู้แน่นครบจริงๆ คือเอาจริงป่ะเราจะร้องไห้อ่ะ พึ่งเคยเจอหมอดีดี🥹 คือเราเพลียกับโรคนี้มาก อยากรักษาให้หาย เลยโทรไปปรึกษารพ.รัฐเดิมที่เคยไม่จ่ายยา ตอนนั้นเราไข้ขึ้นสูงมากๆ สรุปก็ไม่ได้อะไรเลย ละเราก็โทรไปปรึกษารพ.เอกชน ก็ไม่ได้อะไร พอมาคลินิกนี้ที่ช่วยแก้ปัญหาให้เราได้ เราขอบคุณจนไม่รู้จะขอบคุณยังไง😭😭😭 พยาบาลก็บริการรวดเร็ว พูดเพราะ แล้วที่สำคัญเขาอธิบายขั้นตอนต่างๆได้ดีมาก เรามองออกเลย คือตอนเราเก็บฉี่เขาเข้ามาอธิบายว่าต้องเก็บแบบนั้นแบบนี้ จริงๆเรารู้อยู่แล้วแหะๆ แต่เรามองว่าเขาใส่ใจและระเอียดกับการตรวจดีมาก เพราะถ้าเก็บไม่ดีค่าจะผิดได้ ซึ่งสิ่งนี้รพ.รัฐไม่เคยทำ และปกติก็หาได้น้อยมากๆที่จะมาอธิบายแบบนี้ ละตอนเราถามพยาบาล คือเราสั่งเพาะเชื้อไป แล้วเราก็แบบทำหน้าตกใจว่าแบบ5วันเลยหรออ เหมือนเขาจะอยากอธิบายว่ามันเป็นการเพาะเชื้อเลยต้องตรวจละเอียดใช้เวลานานหน่อย แต่เขาก็ไม่ได้ใช้คำที่มันจำเพาะ เลือกอธิบายโดยใช้คำที่มันเข้าใจง่ายมากๆ เอาจริงในหัวเรานึกออกแต่คำว่าculture เรามองว่าเขามีประสิทธิภาพในการสื่อสารที่ดีมาก ไม่ทำให้คนงงแน่นอน ตอนแรกแอบคิดว่าเป็นคลินิกฝากครรภ์ เรามาถูกรึป่าว สรุปคือมาถูกต้องแล้วง้าบบบ รักษาได้อย่างตรงจุดมาก เราขอเพาะเชื้อ+ได้ยาฆ่าเชื้อ+ได้ยาแก้ปวด เสียหายไปทั้งหมด1,525 เห็นว่ามีค่าปรึกษาอาการ560 ถ้าคำนวณดูจริงๆก็ถือว่าราคาทั่วๆไป เพราะเราสั่งเพาะเชื้อด้วย แต่ก็ไม่มั่นใจเหมือนกันว่าถ้าไม่เพาะเชื้อจะจ่ายเท่าไหร่ ก็อยากให้คนที่มาเตรียมตังค์มาหน่อยน้าา เราคิดว่าเสียหายหลายบาทอยู่

ดูรีวิวบน Google Maps ›23/03/2026

เป็นคลินิกรักษาโรคของผู้หญิง น่าจะเป็นคลินิกเฉพาะทาง ทุกคนบริการดีมากค่ะ คลินิกสะอาด มีที่จอดรถ หมอผู้หญิงตรวจภายในให้แนะนำดี ทำให้ไม่อายหมอ ตรวจไม่นาน ราคาแพงนิดหน่อย แต่เมื่อเทียบกับการบริการและการรักษาถือว่าคุ้มเลยทีเดียว☺️

ดูรีวิวบน Google Maps ›19/07/2025

นอกจากการทำ Kegel แล้ว การปรับท่าทางการนั่ง ยืน และเดินให้ถูกต้อง ก็ช่วยลดแรงกดดันต่อกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน และช่วยให้การฟื้นตัวเป็นไปได้ด้วยดีขึ้น การหมั่นฝึกฝนจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่น่าพอใจ

การรักษาทางการแพทย์ทางเลือกสำหรับภาวะปัสสาวะเล็ด

ในกรณีที่การบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานด้วยตนเองยังไม่เพียงพอ หรืออาการรุนแรง แพทย์อาจแนะนำการรักษาทางเลือกอื่นๆ:

การรักษาด้วยคลื่นวิทยุ (Radiofrequency – RF): เป็นการใช้คลื่นวิทยุอ่อนๆ เข้าไปกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในบริเวณช่องคลอดและอุ้งเชิงกราน ทำให้กล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อกระชับขึ้น ช่วยลดอาการปัสสาวะเล็ด และเพิ่มความแข็งแรงของช่องคลอด
การรักษาด้วยเลเซอร์ (Laser Vaginal Rejuvenation): คล้ายกับการใช้ RF โดยใช้พลังงานเลเซอร์ในการกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและฟื้นฟูเนื้อเยื่อภายในช่องคลอด ทำให้เกิดความยืดหยุ่นและกระชับขึ้น
การใช้ยา: ในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาเพื่อควบคุมการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะ Urge Incontinence
การทำกายภาพบำบัดอุ้งเชิงกราน: นักกายภาพบำบัดผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยแนะนำการบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น และอาจใช้อุปกรณ์ช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อ
การผ่าตัด: เป็นทางเลือกสุดท้ายสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงและไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่นๆ โดยมีการผ่าตัดหลายชนิดเพื่อพยุงกระเพาะปัสสาวะหรือเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

การเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุดควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้รับการประเมินที่ถูกต้องและวางแผนการรักษาที่ตอบโจทย์กับสภาพร่างกายและความต้องการของแต่ละบุคคล

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันเพื่อช่วยบรรเทาอาการ

นอกจากวิธีการบริหารและการรักษาทางการแพทย์แล้ว การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็มีบทบาทสำคัญในการช่วยบรรเทาอาการและป้องกันภาวะปัสสาวะเล็ดไม่ให้แย่ลง:

ควบคุมน้ำหนัก: การลดน้ำหนักตัวจะช่วยลดแรงกดดันต่อกระเพาะปัสสาวะและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มบางชนิด: คาเฟอีน แอลกอฮอล์ และเครื่องดื่มที่มีรสเปรี้ยวจัดอาจกระตุ้นให้กระเพาะปัสสาวะทำงานหนักขึ้นและเพิ่มอาการปัสสาวะเล็ด
ดื่มน้ำในปริมาณที่พอเหมาะ: การดื่มน้ำน้อยเกินไปอาจทำให้ปัสสาวะเข้มข้นและระคายเคืองกระเพาะปัสสาวะ ในขณะที่ดื่มมากเกินไปก็อาจเพิ่มความถี่ในการปัสสาวะ
เข้าห้องน้ำเป็นเวลา: การฝึกเข้าห้องน้ำตามตารางเวลาที่กำหนด จะช่วยให้กระเพาะปัสสาวะได้รับการฝึกให้กักเก็บปัสสาวะได้นานขึ้น
หลีกเลี่ยงท้องผูก: การเบ่งถ่ายอุจจาระที่แข็งและท้องผูกบ่อยๆ จะเพิ่มแรงกดดันต่อกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
หยุดสูบบุหรี่: การสูบบุหรี่ทำให้เกิดอาการไอเรื้อรัง ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ปัสสาวะเล็ด

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเหล่านี้ร่วมกับการทำ Kegel Exercise จะช่วยให้การฟื้นฟูเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และลดความจำเป็นในการพึ่งพาการรักษาที่ซับซ้อน

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอด

มีความเชื่อผิดๆ หลายอย่างเกี่ยวกับภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดที่ทำให้คุณแม่หลายคนลังเลที่จะเข้ารับการรักษา:

“เป็นเรื่องปกติหลังคลอด ไม่ต้องทำอะไร”: อย่างที่กล่าวไปแล้ว แม้จะพบบ่อย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องปกติที่ไม่ต้องรักษา การปล่อยทิ้งไว้จะทำให้อาการแย่ลงและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
“เดี๋ยวก็หายไปเอง”: อาการปัสสาวะเล็ดมักไม่หายไปเองหากไม่มีการฟื้นฟูหรือรักษาที่เหมาะสม
“การทำ Kegel ยากเกินไป/ไม่ได้ผล”: การทำ Kegel ต้องทำอย่างต่อเนื่องและถูกวิธีจึงจะเห็นผล การขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้ทำได้อย่างถูกต้อง
“ต้องผ่าตัดอย่างเดียว”: การผ่าตัดเป็นทางเลือกสุดท้ายสำหรับบางกรณีเท่านั้น มีวิธีการรักษาอื่นๆ ที่ได้ผลดีและไม่จำเป็นต้องผ่าตัด
“อับอายที่จะปรึกษา”: ปัญหาปัสสาวะเล็ดเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อย ไม่ใช่เรื่องน่าอับอาย การปรึกษาแพทย์เป็นการแสดงความใส่ใจต่อสุขภาพของตนเอง

การทำลายความเข้าใจผิดเหล่านี้จะช่วยให้คุณแม่กล้าที่จะขอความช่วยเหลือและได้รับการดูแลที่เหมาะสม

ก้าวแรกสู่การฟื้นตัว: เริ่มต้นอย่างไรดี?

หากคุณแม่กำลังประสบปัญหาปัสสาวะเล็ดหลังคลอด อย่าลังเลที่จะเริ่มต้นดูแลตัวเอง สิ่งแรกที่ควรทำคือ:

ปรึกษาแพทย์: เพื่อรับการประเมินและวินิจฉัยสาเหตุที่แท้จริง
เริ่มต้นทำ Kegel Exercise: ฝึกอย่างสม่ำเสมอและถูกวิธีตามคำแนะนำ
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต: เช่น ควบคุมน้ำหนัก, เลือกดื่มเครื่องดื่ม, เข้าห้องน้ำให้เป็นเวลา
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม: เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะนี้ให้มากที่สุด

การฟื้นฟูอาจใช้เวลา แต่ด้วยความมุ่งมั่นและการดูแลที่ถูกต้อง คุณแม่สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจและปราศจากความกังวลจากภาวะปัสสาวะเล็ดได้อีกครั้ง

ภาวะปัสสาวะเล็ดหลังคลอดไม่ใช่เรื่องที่จะต้องทนอยู่กับมันเพียงลำพัง หรือปล่อยให้เป็นเรื่องปกติที่แก้ไขไม่ได้ ด้วยความเข้าใจที่ถูกต้อง การบริหารร่างกายที่เหมาะสม และหากจำเป็น การรักษาทางการแพทย์ที่ก้าวหน้า ก็จะช่วยให้คุณแม่ทุกท่านสามารถฟื้นฟูร่างกายและกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเต็มที่และมั่นใจอีกครั้ง

การดูแลสุขภาพกายและใจของคุณแม่หลังคลอดเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง หากมีข้อสงสัยหรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม สามารถติดต่อสอบถามหรือนัดหมายเข้ารับบริการได้ตามช่องทางของคลินิก เพื่อการประเมินและวางแผนการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่เหมาะสมกับคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง

: 1