กายภาพบำบัด (Physical Therapy) คืออะไร?

เมื่อพูดถึงการทำกายภาพบำบัดอาจจะทำให้หลายๆคนนึกถึงเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วการทำกายภาพบำบัดสามารถทำได้กับทุกช่วงวัยเช่น ในวัยทำงานที่มักจะมีอาการปวด คอ บ่า ไหล่ ในโรคยอดฮิตอย่าง ออฟฟิศซินโดรม (Office syndrome) ซึ่งสามารถแก้ไขและรักษาให้อาการเหล่านั้นดีขึ้นได้

ส่งที่น่าสนใจเรื่องการทำกายภาพบำบัด

• การทำกายภาพบำบัดคืออะไร
• ประเภทของกายภาพบำบัด
• การทำกายภาพบำบัดช่วยอะไรได้บ้าง
• นักกายภาพบำบัดคืออะไร
• หน้าที่ของนักกายภาพบำบัดมีอะไรบ้าง

ประเภทของกายภาพบำบัด

ในทางกายภาพบำบัดสามารถแบ่งออกไปได้ในหลายๆสาขาเพื่อให้เหมาะกับอาการและโรคที่เป็นซึ่งจะมีวิธีการทำที่ต่างกันออกไปเช่น

1. บรรเทาอาการปวดคอ บ่า ไหล่ ปวดหลัง หรือเอ็นอักเสบ โดยใช้เครื่องมือทางกายภาพบัดเข้ามาช่วยลดการอักเสบ คลายกล้ามเนื้อ ลดปวดให้ตรงจุด เช่น เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า (TENS) , อัลตราซาวด์ (Ultrasound) , เลเซอร์ (Laser therapy) , คลื่นกระแทก (Shockwave)

2. ฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น เมื่อร่างกายเกิดการบาดเจ็บ เช่น ข้อเท้าแพลงหรือข้อไหล่ติด จะทำให้มีการเคลื่อนไหวของข้อเท้าหรือข้อไหล่ลดลง การทำกายภาพจะช่วยเพิ่มช่วงการเคลื่อนไหวของข้อ ลดอาการตึงของกล้ามเนื้อ ให้กลับมาเคลื่อนไหวได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด

3. ช่วยเพิ่มความแข็งแรงและเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับกล้ามเนื้อ เพื่อลดความเสี่ยงของการบาดเจ็บกล้ามเนื้อซ้ำๆ

4. ปรับโครงสร้างที่ผิดปกติ เช่น คอยื่น หลังค่อม ไหล่ห่อ ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวดเรื้อรังในโรคออฟฟิศซินโดรม

5. ฟื้นฟูระบบประสาท ในผู้ป่วยอัมพาต พาร์กินสัน หรือ Bell’s palsy การกายภาพจะช่วยกระตุ้นการทำงานของเส้นประสาทโดยการกระตุ้นไฟฟ้า ฝกควบคุมกล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหวให้ดีขึ้น

ดังนั้นเรามาทำความเข้าใจกันต่อว่า “หน้าที่ของนักกายภาพบำบัด” มีอะไรบ้าง

หน้าที่ของนักกายภาพบำบัดมีอะไรบ้าง

การซักประวัติและตรวจประเมินร่างกาย

นักกายภาพบำบัดจะทำการซักประวัติผู้ป่วย เช่น อาการที่เป็น ระยะเวลาที่เกิดอาการ ความรุนแรง ปัจจัยที่กระตุ้นหรือบรรเทาอาการ รวมถึงประวัติการรักษาในอดีต จากนั้นจะทำการตรวจร่าง เช่น การประเมินช่วงการเคลื่อนไหวของข้อ (Range of Motion), ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ (Muscle Strength), ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ (Muscle flexibility), การทรงตัว (Balance), ท่าทาง (Posture) เพื่อวินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้อง

การวินิจฉัยโรคและวางแผนการรักษา

หลังจากตรวจและประเมินแล้วจะนำข้อมูลที่ได้จากการตรวจและซักประวัติมาวิเคราะห์และวินิจฉัยโรคให้ตรงกับประวัติและอาการของผู้ป่วย เพื่อนำข้อมูลทั้งหมดนี้มาวางแผนการรักษาให้ตรงกับอาการของผู้ป่วยและเหมาะสม

การให้การรักษา

นักกายภาพบำบัดจะดำเนินการรักษาด้วยวิธีต่างๆดังนี้ การลดปวดโดยการใช้เครื่องมือทางกายภาพบำบัด เช่น อัลตราซาวด์ (Ultrasound), การติดกระตุ้นไฟฟ้า (TENS), คลื่นกระแทก (shockwave), การลดการอักเสบของเส้นเอ็นหรือกล้ามเนื้อ เช่น เลเซอร์ (Laser) หรือ การออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ การดัดดึงข้อต่อเพื่อเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวในข้อติด

ประเมินความก้าวหน้าของการรักษา

ในการระหว่างการรักษานักกายภาพบำบัดจะสอบถามและติดตามผล เช่น ดูระดับความเจ็บปวด (Pain scale)องศาการเคลื่อนไหวและการทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อนำมาประเมินอาการว่าการรักษาที่ให้ไปได้ผลหรือไม่ หากผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามเป้าหมายก็จะมีการปรับแผนการรักษาให้เหมาะสมมากขึ้น

การป้องกันและให้คำแนะนำ

อีกหนึ่งหน้าที่ของนักกายภาพคือ การแนะนำวิธีการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ การเสริมสร้างความแข็งแรง การปรับสภาพแวดล้อมการทำงานและการฝึกท่าทางที่ถูกต้อง เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหาซ้ำในอนาคต และการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การนั่ง การยืน การยกของที่ถูกต้อง การออกกำลังกายที่เหมาะสม

เหมาะสำหรับทุกช่วงวัย ตั้งแต่วัยทำงาน นักกีฬา ไปจนถึงผู้ป่วยหลังผ่าตัดหรือผู้สูงอายุ โดยมีนักกายภาพบำบัดเป็นผู้ประเมินและวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เหมาะสมและตรงจุดมากที่สุด

กภ.กฤษติยา สุขอัตตะ
นักกายภาพบำบัด

แก้ไขล่าสุด : 22/04/2026

อนุญาตให้ใช้งานภาพโดยไม่ต้องขออนุญาต เฉพาะในเชิงให้ความรู้ หรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น โดยต้องให้เครดิตหรือแสดงแหล่งที่มาของ intouchmedicare.com