แนวทางการในการรักษานิ่วทางเดินปัสสาวะนั้นจะขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด ตำแหน่งของก้อนนิ่ว และความรุนแรงของอาการ โรคประจำตัวผู้ป่วย โดยจะมีแนวทางในการพิจารณาวิธีการรักษาดังนี้
แนวทางการรักษานิ่วทางเดินปัสสาวะ
- ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
- รักษานิ่วในทางเดินปัสสาวะโดยใช้ยารับประทาน
- การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก
- การส่องกล้องผ่านท่อไต
- การเจาะรูผ่านผิวหนังบริเวณเอวเข้าไปกรอนิ่วในไต
- การผ่าตัดแบบเปิด
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
1. การดื่มน้ำ
- ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ ดื่มน้ำอย่างน้อย 2-3 ลิตรต่อวัน เพื่อช่วยขับก้อนนิ่วขนาดเล็กให้ออกมากับปัสสาวะ โดยดื่มให้มีน้ำปัสสาวะมากกว่า 2 ลิตรต่อวัน
**ควรระมัดระวังในผู้ป่วยที่ต้องจำกัดน้ำ เช่น ผู้ป่วยโรคไตเสื่อมเรื้อรังระยะท้าย ผู้ป่วยโรคหัวใจล้มเหลว แนะนำปรึกษาแพทย์เจ้าของไข้**
- ลดการดื่มน้ำอัดลมที่มีกรดฟอสเฟต ที่ทำให้เกิดนิ่วมากขึ้น
- ดื่มน้ำที่มีกรดซิตริกเพิ่มขึ้น เช่น น้ำส้ม น้ำมะนาว ช่วยลดการเกิดนิ่ว
2. การควบคุมอาหาร
- ลดการรับประทานอาหารประเภทโปรตีน โซเดียมสูง ออกซาเลตสูง
- ปรับอาหารที่มีแคลเซียม จำกัดอาหารให้มีแคลเซียมระดับปานกลาง
- หลีกเลี่ยงการรับประทานวิตามินซีมากเกินไป ไม่ควรรับประทานวิตามินซีขนาดสูง (มากกว่า 1000 มิลลิกรัมต่อวัน) นานกว่า 2 สัปดาห์
3. ในกรณีที่ผู้ป่วยที่มีภาวะอ้วน จำเป็นต้องทำการลดน้ำหนัก
4. ไม่กลั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน
อ่านบทความ : เป็นนิ่วห้ามกินอะไร และอาหารที่คนเป็นนิ่วควรกิน
การใช้ยารับประทาน
การใช้ยาชนิดรับประทานเพื่อใช้รักษานิ่วในทางเดินปัสสาวะจะขึ้นอยู่กับชนิดของนิ่วที่ผู้ป่วยเป็น ก่อนใช้ยาจึงควรปรึกษาแพทย์ก่อน
การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก
การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy – ESWL) เป็นการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงส่งผ่านผิวหนังเข้าไปกระแทกก้อนนิ่วให้แตกเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อให้ร่างกายขับออกมาทางปัสสาวะได้ เหมาะสำหรับนิ่วที่ไตหรือส่วนบนของท่อไตที่มีขนาดไม่ใหญ่มาก
อ่านบทความ: นิ่วในทางเดินปัสสาวะ อาการและปัจจัยเสี่ยง
การส่องกล้องผ่านท่อไตเพื่อคล้องนิ่วหรือใช้เลเซอร์สลายนิ่ว
การส่องกล้องผ่านท่อไตเพื่อคล้องนิ่วหรือใช้เลเซอร์สลายนิ่ว (Ureteroscopy – URS) แพทย์จะสอดกล้องขนาดเล็กผ่านทางท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะขึ้นไปยังท่อไต เมื่อพบก้อนนิ่ว อาจใช้เครื่องมือคีบออกมาหรือใช้เลเซอร์ยิงสลายนิ่วให้แตกเป็นผง แล้วล้างออกมา
การเจาะรูผ่านผิวหนังบริเวณเอวเข้าไปกรอนิ่วในไต
การเจาะรูผ่านผิวหนังบริเวณเอวเข้าไปกรอนิ่วในไต (Percutaneous Nephrolithotomy – PCNL) เป็นการผ่าตัดเล็กโดยเจาะรูขนาดเล็กผ่านผิวหนังบริเวณหลังเข้าไปยังไตโดยตรง แล้วใช้กล้องและเครื่องมือเข้าไปกรอหรือคีบก้อนนิ่วขนาดใหญ่ออกมา เหมาะสำหรับนิ่วที่มีขนาดใหญ่มากหรือนิ่วที่มีความซับซ้อน
การผ่าตัดแบบเปิด
วิธีการรักษานิ่วโดยการผ่าตัดแบบเปิด แพทย์จะพิจารณาในกรณีที่นิ่วมีขนาดใหญ่มาก และไม่สามารถรักษาด้วยวิธีอื่นได้ หรือมีความผิดปกติทางโครงสร้างร่วมด้วย
พบแพทย์ที่อินทัชเมดิแคร์หากคุณกำลังมองหาสถานที่รักษานิ่วในทางเดินปัสสาวะ หรือคลินิกทางเดินปัสสาวะ ที่อินทัชเมดิแคร์มีบริการรักษานิ่วโดยแพทย์เฉพาะทางทางเดินปัสสาวะ ด้วยวิธีที่เหมาะสมกับแต่ละราย พร้อมให้คำแนะนำในการปรับพฤติกรรมเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ
หากคุณสงสัยว่าเป็นนิ่ว หรือมีอาการปวดท้อง ปัสสาวะแสบขัด อย่ารอช้า พบแพทย์ที่คลินิกรักษานิ่วใกล้ฉันได้เลยวันนี้ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจตามมา
เอกสารอ้างอิง
- Partin, A. W., Peters, C. A., Kavoussi, L. R., Dmochowski, R. R., & Wein, A. J. (Eds.). (2020). Campbell-Walsh-Wein urology (12th ed.). Elsevier.
- Tintinalli, J. E. (Ed.). (2020). Tintinalli’s emergency medicine: A comprehensive study guide (9th ed.). McGraw-Hill Education.
- สมาคมศัลยแพทย์ระบบปัสสาวะแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. Common urologic problems for medical student. บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์.
บทความที่น่าสนใจ
- นิ่วในทางเดินปัสสาวะ อาการและปัจจัยเสี่ยง
- เป็นนิ่วห้ามกินอะไร และอาหารที่คนเป็นนิ่วควรกิน
- คลินิกทางเดินปัสสาวะ เฉพาะทางด้านศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
พญ.ภลินี ชินสว่างวัฒนกุล
แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป
แก้ไขล่าสุด : 02/06/2025
อนุญาตให้ใช้งานภาพโดยไม่ต้องขออนุญาต เฉพาะในเชิงให้ความรู้ หรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น โดยต้องให้เครดิตหรือแสดงแหล่งที่มาของ intouchmedicare.com